کارهایی که نباید با خودروهای اتوماتیک انجام داد
خودرو هایی با گیربکس اتوماتیک در راستای ارائه خدمات بهتر به افراد و مصرف سوخت کمتر به عنوان بهترین اختراعی است که بشر در صنعت خودرو انجام داده است. مسلما کسانی که از ماشینهای اتومات استفاده میکنند باید یک سری اعمالی را انجام دهند، زیرا نحوه استفاده از خودروهای با گیربکس اتومات با خودروهای معمولی کمی متفاوت است. خودروی اتوماتیک درواقع اتومبیلی ست که عمل تعویض دندهها در آن به شکلی کاملا خودکار و بدون دخالت راننده صورت میگیرد. یعنی برای تغییر دنده از سنگین به سبک و عکس آن، نیازی به تعویض دستی دنده وجود ندارد و تمامی اینها بسته به میزان سرعت راننده تغییر خواهد کرد. در ادامه این مقاله 8 کاری که نباید با خودروهای اتوماتیک انجام دهید را آورده ایم.
تاریخچه خودرو های با گیربکس اتوماتیک
اولین گیربکس اتومات در سال ۱۹۴۰ توسط شرکت الدزمبیل بر روی اتومبیل قرار گرفت. آن زمان که تعداد محدود و کمی اتومبیل وجود داشت این آپشن یک امکان تجملاتی به حساب میآمد. اما با افزایش تعداد خودروها محبوبیت گیربکسهای اتومات نیز بیشتر شد و امروزه خرید خودرو اتومات یکی از اولویتها برای خرید می باشد.
اینکه خودروهای دارای گیربکس اتومات رانندگی راحتتر و با آرامش تری را فراهم میکند درست است، اما به همان نسبت هزینه تعمیر و یا تعویض این گیربکسها بیشتر از خودروهای گیربکس دستی است و همچنین نیاز به مراقبت و نگهداری ویژهای دارند.
عملکرد و ایمنی خودرو گیربکس اتوماتیک در مقایسه با گیربکس دستی
در خودروهای دنده اتوماتیک برخلاف خودروهای دستی خبری از پدال کلاچ نیست و تنها با دو پدال گاز و ترمز حرکت میکند و میایستد، یعنی تعویض دنده بدون کلاچ!
یعنی برای تغییر دنده از سنگین به سبک و عکس آن،تنها کاری که راننده نیاز است انجام دهد این است که میزان سرعت اش را تغییر دهد، به همین راحتی!
برای همین است که می گویند: گیربکسهای اتوماتیک بهترین و پیشرفتهترین اختراعی بودند که بشر میتوانست در زمینه تولید خودرو انجام دهد.
اما ایمنی در این خودرو ها چگونه است؟
به لطف ایمنی بالایی که این اختراع برای خودروها به ارمغان آورد، میتوان با جرات گفت که گیربکس اتومات، فصلی جدید توانست در دفتر صنعت خودرو بگشاید. این نوع گیربکس نه تنها محبوب رانندگان حرفهای است، بلکه کسانی که خیلی تواناییهای رانندگی بالایی ندارند هم آن را میپسندند. ولی سوالی که مطرح میشود این است که، آیا این بزرگترین اختراع تاریخ خودرو، میتواند ایمنی کاملی را برای راننده به ارمغان بیاورد؟ متاسفانه پاسخ منفی است زیرا هر وسیله ای خطرات و مشکلات مخصوص به خود را دارد، در ادامه مقاله خطرات و مشکلاتی که این گیربکس ها را تهدید می کند را بررسی خواهیم کرد.

نبایدها در رانندگی با خودرو گیربکس اتوماتیک
1. خلاص گیربکس در حین حرکت
احتمالا دیده اید و یا خودتان هم تجربه کرده اید که در رانندگی با خودروهای دستی وقتی به سرازیری می رسید، ماشین را خلاص می کنید. در گیربکس های دستی این کار با افزایش شتاب همراه است اما در ماشین های اتوماتیک خلاف این موضوع اتفاق می افتد. این کار علاوه بر کاهش کنترل شما بر روی خودرو، باعث فشار مضاعف به شیر برقی های گیربکس و همچنین باعث از کار افتادن روغن گیربکس می شوید. بدین معنا که دیگر خبری از روغن برای روانکاری قطعات در گیربکس وجود ندارد.
برخی معتقدند که با خلاص کردن خودور در سراشیبی مصرف سوخت کاهش پیدا می کند که تقریبا صحیح است. اما در آن سوی قضیه هزینه های کلان تعمیر و نگهداری را به خود القا می کنند. برای مثال جعبه دنده ی خودروی 206 تیپ 6 با کد AL4 که از ساده ترین گیربکس های اتوماتیک به شمار می رود، 8 عدد شیر برقی دارد که 2 تای آن در معرض خرابی است. قیمت هر عدد شیربرقی این خودرو حدود 100 هزار تومان است. این عدد که بدون در نظر گرفتن اجرت تعویض این قطعه اعلام شده، و برای جعبه دنده های به روزتر در خودرو های جدید چندین برابر خواهد بود.
2. در حالت D به خودرو ساکن گاز درجا ندهید
در خودروهای دستی وقتی گاز درجا می دهید و راه می افتید، در اصلاح تیک آف کرده اید. این کار برای جوانان هیجان بالایی دارد و احتمالا در فیلم ها نیز نمونه آن را بسیار دیده اید. چنین کاری آسیب بسیار زیادی به گیربکس خودرو وارد کرده و تنها هزینه های تعمیر کلان را به شما تحمیل می کند.
در خودروهای اتوماتیک این آسیب به مراتب شدیدتر و با هزینه های بالاتری همراه است. وقتی درجا و در حالت D گیربکس های اتوماتیک گاز می دهید شوک بزرگی به خودرو وارد می شود و اصطکاک میان قطعات افزایش پیدا می کند. در نهایت نیز هزینه هایی سرسام آور برای تعمیرات به شما تحمیل می شود.
3. استفاده از حالت خلاص (N یا Neutral) برای لانچ کردن
شاید عبارت لانچ را شنیده باشید. اصطلاحا به حرکت خودرو از حالت سکون با بیشترین گشتاور ممکن و حداقل هرزگزدی را لانچ می گویند. این عمل در خودرو های دنده ای با بالا بردن دور موتور و رها کردن ناگهانی کلاچ میسر می شود. اما دیده شده که بعضی افراد لانچ کردن با خودرو های گیربکس اتوماتیک را مشابه خودرو های دنده ای می دانند. دنده را در حالت N یا خلاص گذاشته، دور موتور را بالا می برند و دنده را در حالت ِ Dیا Drive قرار می دهند.
در واقع باید گفت این حرکت آسیب جدی به گیربکس های اتوماتیک وارد خواهد کرد و امکان ایجاد هزینه های میلیونی برای صاحب خودرو وجود دارد. به طور کل گیربکس های اتوماتیک برای خودرو های شهری جهت آرامش و سهولت در رانندگی و مصرف سوخت پایین طراحی می شوند و مناسب برای شتاب گیری های ناگهانی و رانندگی پر فشار نیستند. برخی خودرو های اسپرت که از جعبه دندهی اتوماتیک استفاده می کنند از آپشنی به نام لانچ کنترل بهره می برند که امکان لانچ کردن بدون فشار مضاعف را جهت شتابگیری های ناگهانی به راننده خواهند داد.
همچنین پشت چراغ قرمز نیز خودرو را در حالت N قرار ندهید
برخی افراد به بهانه کاهش مصرف سوخت و کاهش استهلاک زمانی که پشت چراغ قرمز قرار می گیرند دنده خودرو اتوماتیک را در وضعیت N قرار می دهند. این مورد نیز یکی از کارهایی است که نباید با خودرو اتوماتیک انجام دهید و در طولانی مدت باعث آسیب های جدی در گیربکس خودرو می شود.
بهترین عملکرد این است که از پدال ترمز استفاده کنید و خودرو را در وضعیت D قرار دهید. زمانی که گیربکس در حالت N قرار دارد و تصمیم به دنده دادن می گیرد، آسیب بیشتری به خودرو وارد می کنید.
4. تعویض حالت دنده در حین حرکت
اگر خودرو درحال حرکت است و وضعیت دنده را تغییر بدهید، قطعات متحرک موجود در گیربکس با سرعت بیشتری تغییر حالت می دهند. پس قطعات موجود در گیربکس اصطکاک بیشتری خواهند داشت و عمر مفید خودرو کاهش پیدا می کند.
از این پس در هر زمان که مجبور هستید به طور متوالی حرکت به عقب و جلو داشته باشید، همانند دور زدن در خیابانهای کم عرضه یا پارک کردن در جای پارک کوچک، سعی کنید ابتدا کامل توقف کنید و بعد دنده را از حالت D به R یا برعکس تغییر وضعیت دهید. تغییر حالت دنده در بین حین حرکت به گیربک فشار وارد میکند.
نکته: قرار دادن گیربکس از حالت D به حالت دستی (تیپ ترونیک) یا مودهای پیشفرض گیربکس مانند حالت اسپورت/برفی مشکلی ایجاد نخواهد کرد.

5. پیش از توقف کامل خودرو را در وضعیت P قرار ندهید
وقتی دسته دنده در وضعیت P قرار دارد یک پین قفل کننده در داخل دنده به شفت خروجی گیربکس متصل می شود. چرخ ها هم نیز به این شفت متصل اند.
برای توقف کامل (پارک کردن) به صورت صحیح ابتدا ایست کامل کنید، سپس دنده را در حالت N قرار داده، ترمز دستی را بکشید و پایتان را از روی ترمز بردارید تا وزن خودرو بر روی چرخهای عقب بیفتد. سپس دنده را در حالت P یا Park بگذارید. در غیر اینصورت احتمال شکستن پین افزایش پیدا می کند و در نتیجه آسیب هایی جدی به گیربکس وارد می شود.
6-پیش از گرم شدن موتور، نیروی زیادی به گیربکس وارد نکنید
در گذشته و به خصوص در فصل های سرد و زمستانی، در هنگام روشن کردن خودرو چند دقیقه ای خودرو را به صورت ساکن روشن نگه میداشتند تا موتور گرم شود. توصیه متخصصین به حرکت آرام و با سرعت کم در فصل های سرد است تا موتور خودرو به شیوه صحیحی گرم شود.
در انواع ماشین های اتوماتیک نیز توصیه به گرم شدن موتور با شیوه صحیح است. زمانی که موتور هنوز به اندازه کافی گرم نشده است و به خصوص در فصل های سرد سال نیروی زیادی به موتور وارد می کنید، در بازه ای نه چندان طولانی هزینه هایی بسیار زیاد به خود تحمیل می کنید.
7. از دوپا به جای یک پا در پدال گرفتن، استفاده نکنید
از آنجایی که پدال کلاچ در خودروی اتوماتیک وجود ندارد، برخی از رانندگان، از یک پای خود برای فشردن پدال گاز و از دیگری برای فشردن پدال ترمز استفاده میکنند. باید بگوییم که این عمل اشتباه است و میبایست تنها از یک پا برای فشردن هر دو پدال استفاده نمایید. در غیر این صورت، به گیربکس اتوماتیک آسیبهای احتمالی جدی وارد خواهید کرد و همچنین احتمال بروز حوادثهای رانندگی را بالا میبرید.
8. درجا گاز دادن در خودرو های با گیربکس اتوماتیک
شاید دوست داشته باشید که صدای گاز و موتور را در حالت ایستاده بشنوید، اما ما به شما پیشنهاد میکنیم برای سرگرم کردن خودتان، به فکر کار دیگری باشید! چرا که درجا گاز دادن در خودروهای اتوماتیک اشتباهیست که تاوانش تعمیر گیربکس خودرو خواهد بود. هنگامی که خودرو در دنده D قرار نگرفته و پدال گاز را فشار میدهید، سبب افزایش ناگهانی اصطکاک میان قطعات داخل گیربکس و موتور میشوید. این شوک بزرگ سبب آسیب رسیدن به گیربکس خودروی اتوماتیک شما خواهد شد.
نکته:
در پایان نیز باید به این نکته توجه داشته باشید که روغن گیربکس جز بسیار مهمی در تمامی خودروها، دستی و یا اتوماتیک است. همیشه در بازه های مختلف روغن گیربکس را بررسی کرده و از میزان فشار و تمیز بودن روغن گیربکس اطمینان حاصل کنید.
گیربکس های اتوماتیک دارای چرخ دنده و قطعات متحرک بسیار بیشتری در مقایسه با گیربکس های دستی هستند. لذا با کمبود روغن و یا عدم استفاده از روغن مناسب اصطکاک قطعات رو به افزایش خواهد بود و در نهایت منجر به هزینه هایی سرسام آور می شوند.